Een getuigschrift bij een vaststellingsovereenkomst betekent dat je werkgever bij het einde van je dienstverband schriftelijk vastlegt hoe jij hebt gefunctioneerd en welke werkzaamheden je hebt gedaan, en dat dit document wordt afgestemd op de afspraken in de vaststellingsovereenkomst. Het getuigschrift kan je positie op de arbeidsmarkt direct beïnvloeden, zeker wanneer je via een vaststellingsovereenkomst vertrekt. In dit artikel lees je hoe het getuigschrift samenhangt met de vaststellingsovereenkomst, waar je juridisch recht op hebt en hoe je dit slim inzet binnen een outplacementtraject.
Een getuigschrift is een schriftelijke verklaring van de werkgever over het dienstverband. In het Burgerlijk Wetboek staat dat een werknemer bij het einde van de arbeidsovereenkomst recht heeft op zo'n verklaring als hij of zij daarom vraagt. In het getuigschrift worden meestal de duur van het dienstverband, de functie, de belangrijkste taken en vaak ook een beoordeling van het functioneren genoemd.
Juist bij ontslag via een vaststellingsovereenkomst speelt het getuigschrift een grote rol. De manier waarop je vertrek wordt omschreven kan toekomstige werkgevers geruststellen of juist vragen oproepen. Een neutrale of positieve formulering helpt je om zonder onnodige schade aan je reputatie aan een nieuwe baan te komen. Daarom is het verstandig om over het getuigschrift mee te denken en niet te wachten tot de werkgever zelf iets opstelt.
Daarnaast is een zorgvuldig opgesteld getuigschrift belangrijk voor de aansluiting op je cv en je LinkedIn-profiel. Wanneer er grote verschillen zitten tussen de omschrijving in het getuigschrift en de manier waarop jij je ervaring presenteert, kan dat bij sollicitaties tot lastige vragen leiden. Een goede afstemming vooraf voorkomt dit soort misverstanden en geeft je meer zelfvertrouwen in het vervolg van je loopbaan.
Een vaststellingsovereenkomst is een schriftelijke beëindigingsovereenkomst tussen werkgever en werknemer, ook wel VSO genoemd. In deze overeenkomst leggen partijen vast dat het dienstverband eindigt, per welke datum en onder welke voorwaarden. Denk aan de ontslagvergoeding, de opzegtermijn, eventuele vrijstelling van werk en afspraken over outplacement of een opleiding. De inhoud van een vaststellingsovereenkomst moet voldoen aan de eisen van het UWV, zodat je recht op een WW-uitkering niet in gevaar komt.
In veel vaststellingsovereenkomsten wordt ook iets gezegd over de reden van het ontslag en hoe partijen naar elkaar zullen communiceren richting derden. Dit wordt vaak samengevat als de "vertrektekst" of "slotbepaling". Juist daar ontstaat de koppeling met het getuigschrift: de formulering van de ontslagreden in de overeenkomst vormt vaak het uitgangspunt voor de tekst in het getuigschrift en voor wat er in referentiegesprekken wordt gezegd.
Het is daarom verstandig om al tijdens het onderhandelingsproces over de vaststellingsovereenkomst te bespreken hoe het getuigschrift eruit zal zien. In plaats van het getuigschrift pas na ondertekening te regelen, kun je getuigschrift meenemen in de onderhandeling. Zo voorkom je dat je achteraf verrast wordt door een tekst waar je je niet in kunt vinden en waar je in sollicitatiegesprekken last van hebt.
Volgens het Nederlandse arbeidsrecht heb je als werknemer recht op een getuigschrift wanneer je daarom vraagt. Dit geldt ook wanneer je vertrekt via een vaststellingsovereenkomst en zelfs als de werkgever niet tevreden was over je functioneren. De werkgever mag het getuigschrift niet weigeren, maar hij heeft wel enige vrijheid in de formulering, zolang de informatie klopt en niet misleidend is.
Bij ontslag met wederzijds goedvinden, dus zonder tussenkomst van UWV of kantonrechter, is het extra belangrijk dat het getuigschrift geen negatieve of suggestieve opmerkingen bevat. Een negatieve passage kan je kansen op de arbeidsmarkt ernstig beperken. Het kan ook onhandig zijn richting het UWV, hoewel het getuigschrift formeel niet doorslaggevend is voor je WW-rechten. In de praktijk kan het wel vragen oproepen wanneer het sterk afwijkt van de neutrale formulering in de vaststellingsovereenkomst.
Werkgevers zijn doorgaans voorzichtig met zeer lovende of juist zeer negatieve kwalificaties, omdat zij aansprakelijk kunnen worden gesteld als het getuigschrift aantoonbaar onjuist of misleidend is. Veel organisaties kiezen daarom voor een neutrale, feitelijke beschrijving. Binnen die grenzen is het echter goed mogelijk om een formulering te vinden die jouw inzet en professionaliteit recht doet, zonder dat de werkgever zich ongemakkelijk voelt.
Wanneer je een vaststellingsovereenkomst sluit, is het verstandig om het getuigschrift expliciet te benoemen in de afspraken. Dat kan variëren van een korte verwijzing tot een volledig uitgeschreven tekst als bijlage. Hoe concreter de afspraak, hoe kleiner de kans op discussies achteraf. Zeker als er spanning is geweest in de samenwerking, geeft een duidelijke afspraak over het getuigschrift rust en zekerheid.
In de praktijk worden in de vaststellingsovereenkomst vaak de volgende punten over het getuigschrift opgenomen. De precieze formulering hangt af van de situatie, maar de strekking is meestal vergelijkbaar. Door deze onderwerpen bewust te bespreken, houd je regie over hoe jouw vertrek naar buiten wordt gecommuniceerd.
Door deze punten vast te leggen, ontstaat er een samenhang tussen getuigschrift, referenties en de tekst van de vaststellingsovereenkomst. Dit helpt om richting toekomstige werkgevers een consistent verhaal te vertellen. Het voorkomt ook dat een leidinggevende in een telefonisch gesprek toch een andere toon aanslaat dan is afgesproken, omdat er een duidelijke afspraak op papier staat.
Bij ontslag met wederzijds goedvinden wil je meestal voorkomen dat er in het getuigschrift uitgebreid wordt stilgestaan bij conflicten, disfunctioneren of ziekte. Tegelijk moet de tekst wel eerlijk en verdedigbaar blijven. Een goede balans ligt vaak in een neutrale formulering van de vertrekreden en een positieve beschrijving van taken, verantwoordelijkheden en bereikte resultaten.
Inhoudelijk kun je denken aan een opbouw waarin eerst de formele gegevens worden genoemd, daarna de belangrijkste werkzaamheden en eventuele successen, en tot slot een korte, neutrale zin over de reden van vertrek. Uitgebreide oordelen over karakter of persoonlijke eigenschappen zijn vaak niet nodig en kunnen zelfs averechts werken. Nieuwe werkgevers willen vooral weten wat je hebt gedaan en hoe je hebt bijgedragen aan de organisatie.
Door het getuigschrift op deze manier op te bouwen, ontstaat er een document dat zowel voor jou als werknemer als voor de werkgever werkbaar en verdedigbaar is. Het ondersteunt je sollicitaties, zonder dat de werkgever het gevoel heeft informatie achter te houden die later tot discussies kan leiden.
Abstracte uitleg is nuttig, maar voorbeelden maken het vaak duidelijker. Stel dat je dienstverband eindigt vanwege ontslag om bedrijfseconomische redenen, bijvoorbeeld door een reorganisatie of het vervallen van je functie. In dat geval kan zowel in de vaststellingsovereenkomst als in het getuigschrift een vergelijkbare, neutrale formulering worden gebruikt, zodat er geen twijfels ontstaan over jouw functioneren.
Een voorbeeld van een vertrekreden in de vaststellingsovereenkomst kan zijn: "Werkgever en werknemer constateren dat de functie van werknemer komt te vervallen wegens een structurele reorganisatie binnen de organisatie. Partijen komen daarom in goed overleg overeen de arbeidsovereenkomst te beëindigen." In het getuigschrift kan dat worden vertaald naar: "De arbeidsovereenkomst is in goed overleg beëindigd in verband met een reorganisatie, waarbij de functie van werknemer is komen te vervallen."
Wanneer er meer sprake is van een verschil van inzicht, bijvoorbeeld over de manier van samenwerken of over prioriteiten in het werk, kan een formulering gekozen worden als: "Partijen hebben een verschil van inzicht over de wijze waarop de functie werd ingevuld. Zij hebben in goed overleg besloten het dienstverband te beëindigen." Dit is eerlijk, maar laat ruimte voor jouw eigen toelichting tijdens sollicitatiegesprekken, waarin je met hulp van een outplacementtraject een stevig en positief verhaal kunt neerzetten.
Outplacement is begeleiding naar nieuw werk na ontslag. Een gespecialiseerd bureau zoals Care4Careers helpt je om je verlies van werk te verwerken, je sterke punten opnieuw in kaart te brengen en een realistisch zoekprofiel op te stellen. Binnen zo'n traject speelt het getuigschrift een belangrijke rol, omdat het een van de bouwstenen is van je sollicitatiestrategie. Het vormt samen met je cv, LinkedIn-profiel en motivatiebrieven een samenhangend geheel.
Een ervaren loopbaancoach zal het getuigschrift altijd naast de tekst van de vaststellingsovereenkomst leggen. Kloppen de data, functietitels en omschrijvingen met elkaar, dan kun je met meer vertrouwen het gesprek met nieuwe werkgevers aangaan. Wanneer er onduidelijkheden of spanningen in de formulering zitten, kan de coach samen met jou bekijken of het zinvol is om daarover nog met de werkgever in gesprek te gaan, of om vooral te werken aan een overtuigend persoonlijk verhaal dat eventuele vragen wegneemt.
Care4Careers begeleidt mensen die via een vaststellingsovereenkomst vertrekken regelmatig bij het benutten van hun getuigschrift. In gesprekken wordt geoefend hoe je de reden van vertrek kort, eerlijk en zonder defensieve toon kunt uitleggen. Zo wordt het getuigschrift geen last, maar juist een hulpmiddel in het gesprek met toekomstige werkgevers.
Bij het sluiten van een vaststellingsovereenkomst wordt vaak vooral gekeken naar de ontslagvergoeding, de opzegtermijn en eventuele vrijstelling van werk. Toch is het verstandig om ook het getuigschrift actief te betrekken bij de gesprekken. Zeker wanneer er sprake is geweest van een verstoorde arbeidsrelatie, is dit document een van de weinige middelen die je hebt om toekomstige schade te beperken. Bewust onderhandelen hierover hoort daarom bij een volledige strategie rond je ontslag.
Je kunt bijvoorbeeld voorstellen om een concepttekst voor het getuigschrift op te stellen en die aan de werkgever voor te leggen. Veel werkgevers vinden het prettig als jij het eerste voorstel doet, omdat zij dan kunnen reageren in plaats van alles zelf te moeten bedenken. Samen kun je daarna zoeken naar formuleringen die voor beide partijen acceptabel zijn. Wanneer de sfeer gespannen is, kan een juridisch adviseur of coach helpen om de toon zakelijk en constructief te houden.
Naast de inhoud van het getuigschrift kun je in de onderhandelingen ook afspraken maken over wie toekomstige referentiegesprekken voert en welke lijn daarbij wordt aangehouden. Dit kan onderdeel zijn van breder sterk onderhandelen over de VSO-afspraken, waarbij je niet alleen kijkt naar geld, maar ook naar je toekomstige positie op de arbeidsmarkt.
Bij een vaststellingsovereenkomst is het cruciaal dat je WW-rechten behouden blijven. Het UWV beoordeelt of je op eigen initiatief hebt meegewerkt aan je ontslag en of de voorwaarden redelijk zijn. De tekst van de vaststellingsovereenkomst is daarbij leidend: de reden van beëindiging, de fictieve opzegtermijn en de hoogte van de vergoeding zijn belangrijke aandachtspunten. Het getuigschrift speelt hierin formeel geen hoofdrol, maar een tegenstrijdige formulering kan wel tot extra vragen leiden.
Als in de vaststellingsovereenkomst bijvoorbeeld staat dat het ontslag bedrijfseconomisch is, terwijl in het getuigschrift vooral wordt gesproken over disfunctioneren, dan kan dat voor UWV onduidelijkheid scheppen. Het is daarom verstandig om de formuleringen op elkaar af te stemmen en bij twijfel de overeenkomst te laten toetsen. Een gespecialiseerde jurist of een bureau dat vertrouwd is met de regels van UWV kan beoordelen of de tekst passend is bij het behoud van WW-rechten.
Omdat de juridische details complex kunnen zijn, kiezen veel werknemers ervoor om de VSO laten controleren voordat zij tekenen. Daarbij hoort idealiter ook een blik op de afspraken over het getuigschrift, zodat je zeker weet dat alles in samenhang klopt.
Een ontslag, ook al gaat het via wederzijds goedvinden, raakt vaak aan je zelfbeeld en toekomstperspectief. Een zorgvuldig opgesteld getuigschrift kan helpen om deze periode af te ronden en met meer vertrouwen vooruit te kijken. Het document is dan niet alleen een formele verplichting, maar ook een erkenning van wat je in de organisatie hebt gedaan. Zeker als je jarenlang bij dezelfde werkgever hebt gewerkt, is die erkenning van betekenis.
In gesprekken over rechten bij ontslag gaat de aandacht vaak uit naar geld en termijnen. Begrijpelijk, maar voor je verdere loopbaan zijn reputatie, referenties en je eigen verhaal minstens zo belangrijk. Een goed getuigschrift, in samenhang met een doordachte vaststellingsovereenkomst en professionele begeleiding, vormt een stevige basis om de volgende stap in je carrière te zetten.
Care4Careers richt zich in outplacementtrajecten op zowel de juridische en praktische kant van ontslag als op jouw persoonlijke ontwikkeling en arbeidsmarktkansen. Het getuigschrift en de afspraken in de vaststellingsovereenkomst worden gezien als onderdeel van een groter geheel: jouw duurzame inzetbaarheid en toekomst op de arbeidsmarkt.
Hoofdkantoor
Care4Careers B.V.
2801 ND Gouda
Achter de Vismarkt 78
Sales & Post Office
Eigenhaardweg 8
7811 LR Emmen
De lokale vestigingen zijn in:
- Amsterdam
- Breda
- Eindhoven
- Emmen
- ’s Gravenhage
- Gouda
- Groningen
- Hengelo
- Leeuwarden
- Maastricht
- Nijmegen
- Rotterdam
- Utrecht
- Vlissingen
- Zwolle
Afspraak maken op een van onze vestigingen?
Neem contact op met ons hoofdkantoor.